Ahmed B. Ali BÛNÎ

Ahmed B. Ali BÛNÎ Kimdir?

Ahmed B. Ali BÛNÎ Sihir ve tılsım konusundaki eserleriyle tanınan alimdir.

Ahmed B. Ali BÛNÎ, Cezayir sahilinde Konstantin vilayetine bağlı Bune kasabasında doğdu. Mısır’da yaşadığı, Kahire’de vefat ettiği ve Karafe Mezarlığı’na defnedildiği dışında, hakkında bilgi yoktur.

Mesleme b. Ahmed el-Mecriti’den (1008) sonra “garib ilimler” veya “gayb ilimleri” denilen simya, huruf, tılsım ve sihir konularında en geniş bilgiye sahip olan müelliflerden biri olan Búni’nin bu konuda kaleme aldığı eserlerin sayısı kırktan fazladır.

Şemsül Maarif Onun eserleri İslâm aleminde sihir, havas ve muskacılık konusunda en çok başvurulan kaynaklardır. Bu eserlerdeki bilgilerin kaynağı geniş ölçüde, Süryani tesirleriyle ortaya çıkan an’anevi telakkiler, sözlü rivayetler ve daha önce bu konuya dair yazılan çeşitli eserlerdir.

Búni’nin garib ilimler konusundaki esas anlayışı, sayısı ve harfler arasındaki anlamlı ve etkili münasebetlerden (vefklerden), bazı geometrik ve girift şekillerden birtakım ruhani tesirlerin meydana geldiğine, başta Allah’ın isimleri, Besmele, Fatiha ve Ayetel-kürsi olmak üzere, bazı sure, ayet ve duaların esrarengiz ve manevi bir tesire sahip olduklarına, buna dayanılarak maddi alemde tasarrufta bulunmanın mümkün ve gerekli olduğu iddiasına dayanır.

İbn Haldun’un da işaret ettiği gibi Bûni, harf ve sayılardaki esrarlı münasebetlerin ve bunların hasıl olan manevi tesirin, aklın düşünce gücüyle değil, sadece keşf ve ilahi yardımla bilineceğine inanır. 

Eserleri :

Çeşitli kaynaklarda ona izafe edilen sihir, tılsım ve havasla ilgili eserlerinin hepsinin Bûni’ye ait olduğunu kabul etmek imkânsızdır. Bu eserlerden bazılarının onun kitaplarından kısaltılarak veya bazı bölümleri iktibas edilerek meydana getirdiği söylenebilir. Bu tür eserlerin birbiriyle ve Bûni’nin Şemsül-maarifi ve diğer eserleriyle olan ilgileri, yeni ve geniş çaplı araştırmalara muhtaçtır. 

 

Bûni’nin başlıca eserleri şunlardır: 

1- Şemsü’l-ma’rifi’l-kübra. Kırk bölümden meydana gelen eserde sayılar, harfler ve ayetlerle Allah’ın isimlerinin (esma-i hüsna) özellikleri, tılsımın mahiyeti gibi harf ve vekfa ait bilgiler verilmektedir. Birçok defa basılan ve kısaca Şemsül-ma’arif diye tanınan bu eserini Bûni Teysirü’l-avarif telhisi Şemsi’l-ma’rif adıyla ihtisar etmiştir. Eser Selahattin Alpay tarafından Şemsü’l-maarif (Büyük Bilgiler Güneşi) adıyla Türkçeye tercüme edilmiştir. 

2- Leta’ifü’l-işarat fi esrari’l-hurufi’l-ulviyat. İbn Haldun’un ifadesine göre Bûni, bu eserinde de aynı konuları işlemiştir. 

3- el-Lüma’atü’n-nuraniyye. İbn Haldun’un tertibini dikkate alarak el-Enma (bölümler) adıyla bahsettiği bu eserde, esma-i hüsna ve melekler konusunda İsrailiyata yer verildiği, Goldziher ve G. Vajda gibi Batılı araştırmacıların bile dikkatini çekmiştir.

Bûni’nin bunların dışında yayımlanmış diğer eserleri de şunlardır:

Şerhu İsmillahi’l-A’zam, Risaletü’s-sirri’l-kerim fi fazli bismillahi’r-rahmani’r-rahim, Fethu’l-kerimi’l-vehhab fi feza ili’l-besmele, Kabsü’l-iktida ila ufki’s- sa’ade, ed-Dürrü’l-manzum fi ilm’l-efvak ve’n-nücum.

 

100% LikesVS
0% Dislikes

Bir Cevap Yazın