Endonezya Cumhuriyeti

Endonezya Cumhuriyeti

(Indonesian Republic)

 

 

 

 

Endonezya Cumhuriyeti

Başkent

Cakarta

bayrağı

 

 Indonesia arması

Resmi Dil Endonezce
Resmi alfabe Latin alfabesi
yüz ölçümü 5.000.000 km2
Nüfus 255.993.674 
Para birimi Endonezya rupiahı (IDR)

Kişi Başına Düşen Milli Gelir

2.239 $

Devlet Başkanı

Joko Widodo

Fiziki Yapı

Güneydoğu Asya’nın Okyanusya bölgesinde yer alan Endonezya Cumhuriyeti, 17.508 adadan oluşur. Ülkenin başkenti Cava adasındaki Cakarta şehridir. Ülkenin komşuları, Papua Yeni Gine, Doğu Timor ve Malezya’dır. Diğer komşu ülkeleri Singapur, Filipinler, Avustralya, Andaman ve Nikobar adalarıdır. Endonezya ASEAN’ın kurucu üyelerinden ve G20 üyesi ülkelerdendir. Bu adaların genel yapısı volkanik adalardan müteşekkildir. Çoğu sönmüş vaziyette yaklaşık 150 civarında volkan bulunmaktadır. Halen tütmekte olan volkanlar mevcuttur.Topluluğu meydana getiren adaların hepsi volkanik olup, kıyıları düz ovalıktır. Endonezya’nın üzerinde bulunduğu adalardan büyük olan beş tanesi, Sumatra, Borneo, Cava, Selebes ve Yeni Gine’dir. İç denizlerle beraber yüzölçümü yaklaşık 5.000.000 km2 olan Endonezya’nın kara parçalarının toplam yüzölçümü ise 1.919.443 km2dir. İç denizleri, Cava, Sunda, Banda, Flores, Selebes ve Moluk denizleridir. Ülke Ekvator çizgisi üzerindedir. Büyük ırmaklara sahiptir. 250 milyon civarında nüfusuyla dünyanın en kalabalık Müslüman ülkesidir.

Endonezya'da Nüfus Politikaları - Coğrafyacı

Endonezya’nın Siyasi Yapısı:

Endonezya başkanlık sistemine dayalı bir cumhuriyettir. Devlet başkanı aynı zamanda hükumetin de başıdır. Başbakanlık makamının bulunmadığı ülkede hükumet doğrudan başkan tarafından belirlenir, bakanlar başkan tarafından görevlendirilir ve görevden alınır.

Üniter bir cumhuriyet olan Endonezya’da ilk serbest seçimler 2004 yılında yapılmıştır. Hindistan ve ABD’den sonra dünyanın en büyük üçüncü demokrasisi konumundaki Endonezya’da, devlet başkanı ve yardımcısı beş yılda bir yapılan seçimlerle belirlenir.

Endonezya’da ikinci dönem görevi başlayan Devlet Başkanı Joko Widodo, yeni kabinesindeki 34 bakanı kamuoyuna duyurdu. Başkanlık Sarayında yapılan törenle 2019-2024 döneminde yer alacak kabine üyeleri basına tanıttı. 

Endonezya Tarihi:

Ülkedeki doğal kaynakları elde etmek isteyen yabancı güçlerin etkisinde kalmıştır. Müslüman tüccarlar bölgeye İslamı getirdiler. Avrupalı güçler ise bölgedeki ticareti tekelleri kontrol altına almak için birbirleriyle savaştılar. 

2. Dünya Savaşı yıllarında Japonya’nın Endonezyayı işgal etmesi üzerine Hollanda bölgeden çekilmek durumunda kalmış, Japonya’nın savaşı kaybetmesi üzerine 17 Ağustos 1945’te Endonezya bağımsızlığını ilan etmiş fakat Hollanda bu kararı tanımayarak eski sömürgesini yeniden hakimiyeti altına almak üzere harekete geçmiştir. Dört yıl devam eden bu sürecin sonunda 27 Aralık 1949’da Endonezya tam bağımsızlığına kavuşmuştur. Ülkenin bağımsızlık ilanında “Endonezya Birleşik Devletleri” olan ismi, 1950 yılında Endonezya Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir. Şu anki Endonezya Cumhuriyeti üniter bir devlet olmakla birlikte otuz üç eyaletten oluşur.

Bağımsızlık sonrasında devletin başına, 1920’li yıllardan itibaren bağımsızlık mücadelesinde aktif rol oynayan Ahmed Sukarno geçmiştir. 1965 yılında gerçekleşen darbe sonrası devlet yönetiminde önemli bir pozisyona yükselen Sukarno, 1967 Mart’ında geçici olarak getirildiği devlet başkanlığını 1968 yılında devralmış ve 1998 yılına kadar bu makamda kalmıştır. Daha sonra bu makamda sırasıyla B. Yusuf Habibi (1998-1999), Abdurrahman Vahid (1999-2001), Megawati Sukarnoputri (2001-2004) ve Susilo Bambang Yudhoyono (2004-2014) oturmuştur. Mevcut devlet başkanı ise Temmuz 2014’teki seçimlerden galip ayrılan Joko Widodo’dur.

Indonesia dini yapı

Endonezya’da Din Ve Kültür:

Pek çok irili ufaklı adaya sahip olan Endonezya farklı dil, din ve kültüre sahip etnik gruplardan oluşur. Endonezya ulusal bir dil, etnik çeşitlilik ve çoğunluğu Müslüman olmak üzere farklı dinlerin bir araya gelmesiyle ortak bir kimlik geliştirmiştir. Buna rağmen Endonezya anayasası seküler bir çizgidedir. Ancak değişik dini inanışların ülkedeki politik, ekonomik ve kültürel yaşayışa etkisi önemli düzeydedir. 2010 nüfus sayımına göre halkın % 87,18’i Müslüman’dır. Kalanı ise Hristiyanlık, Konfüçyanizm, Budizm ve Putperestlik gibi inançlara sahiptirler.

 

Doğal Kaynakları

Çok büyük nüfusuna rağmen Endonezya, el değmemiş bol doğa alanlarıyla dünyanın en büyük ikinci biyo çeşitliliğine ev sahipliği yapar.  İkliminden dolayı gür, tropik ormanlar ülkenin bitki örtüsünü meydana getirir. Ülkede bol ve çeşitli bitkiler vardır. Bataklıkların çok bulunduğu kıyı bölgelerinde bataklık bitkileri ve mangrovlar hakim bitki örtüsüdür. Dağ yamaçlarının gür ormanlarla kaplı bulunduğu Sumatra’da bazı bölgelerde kauçuk ormanlarına da rastlanır. Küçük Sonda Adalarında, kerestesi makbul ağaçlarla kaplı ormanlar daha çoktur. Ülkede hemen hemen 2500 m yüksekliklere kadar ekvator bitkilerinin meydana getirdiği ormanlar vardır.

Selebes Adasında düzlük olan bölgelerde iri yapraklı bitkiler daha hâkim olurken, yükseklere çıkıldıkça kerestesi mobilyacılıkta çok değerli olan abanoz ve tek ağaçları yaygınlaşır. Borneo Adasının kıyı kesimlerinde bataklıklar yoğun olduğundan bu bölgelerde bataklık bitkileri hakimdir. Burada da iç kısımlarda ormanlar, değerli tropik ağaçlar barındırırlar. Bambu, ülkenin her yerinde en bol bulunan ağaçtır. Palmiye, muz, hint kirazı ve turunçgillerin yaygın olduğu Endonezya’da, yüksek ve yağışın daha az bulunduğu bölgelerde ormanlar seyrekleşir ve yerlerini savanlara, tik, kazein, okaliptus ağaçlarına bırakır.

Hayvan çeşitleri çok boldur. Dünyada kuş çeşitlerinin bolluğu ile meşhurdur. Tropik ormanlarda kaplanlar, leoparlar, büyük orangutanlar, maymunlar, her boyda yılanlar, sürüngenler, bataklık bölgelerinde timsahlar ülkenin her bölgesinde bulunan hayvanlardır. Sumatra ve Kalimantan’da Hindistan filleri, Sumatra ve Cava adalarında ise gergedanlar bol olarak bulunur.

Yer altı zenginlikleri bakımından da yer üstü zenginliklerinde olduğu gibidir. Bol ve çok çeşitli madenler mevcuttur. Kalay, petrol, doğalgaz, kömür, boksit, manganez, altın ve gümüş yatakları dünya rezervleri arasında önemli bir yer işgal eder. Ayrıca bunlardan başka nikel, bakır ve iyot ile tuz da zengin yeraltı madenleri arasında yer alır.

Ekonomik Durum

Endonezya, 1 trilyon doları aşan milli geliri ile dünyanın 16. büyük ekonomisi konumundadır. İstikrarlı mali politikaları, genç ve yüksek nüfusu, zengin yeraltı ve yer üstü kaynakları, dış ve iç siyasette dengeli ve sürdürülebilir bir gelişim içerisinde oluşu gibi faktörler sebebiyle Endonezya önümüzdeki yıllar için de büyük bir potansiyele sahiptir. 130 milyona yaklaşan iş gücünün yanı sıra, son 10 yılda yakaladığı ortalama %5.6’lık büyüme trendi, tek haneli enflasyon ve işsizlik rakamları da Endonezya açısından olumlu göstergelerdir.

Ekonominin sektörel dağılımına bakıldığında, hizmet sektörünün %46 ile başı çektiği görülür. Onu %40 sanayi ve %14 ile tarım takip etmektedir. Ülkede istihdamın %47’si hizmet, %32’si tarım ve %21’i sanayi sektöründen karşılanmaktadır.

Dış ticaret hacmi yıllık 300 milyar dolara ulaşan Endonezya’da, başlıca ihracat kalemleri palm yağı, elektrikli cihazlar, kömür, kauçuk ve makine aksamı, başlıca ithalat kalemleri ise petrol yağları, telefon cihazları, motorlu taşıt yedek parçaları, demir-çelik ve temel gıda ürünleridir. Ülkenin dış ticaretteki en büyük ortağı, gerek ihracatın gerekse ithalatın tek başına yaklaşık dörtte birini karşılayan Çin’dir. Endonezya ekonomisi açısından dış ticarette bu ölçekte bir bağımlılığın risk taşıdığı söylenebilir. Dış ticarette Çin dışındaki diğer başat aktörler, Japonya, Singapur, Malezya, ABD, Hindistan, Güney Kore ve Tayland’dır.

Endonezya yeraltı ve yerüstü zenginlikleri bakımından oldukça mümbittir. Sahip olduğu geniş ormanlık alanlar, ağaç, kereste, yaprak açısından ülkeyi ayrıcalıklı bir konuma taşırken, hayvan popülasyonu için de son derece geniş bir zemin sunmaktadır. Ülkedeki gür tropik ormanlar, kauçuk ormanları, bataklık bitkileri, bambular, kerestesi makbul ağaçlar ve bu alanlarda yaşayan binlerce çeşit kuş cinsi, sürüngen, maymun, leopar ve kaplanlar bu kapsamda sayılabilir. Dünyanın en büyük Hindistan cevizi üreticisi olan Endonezya, palmiye yağı, kakao, kahve, tütün ve çay üretiminde de dünyada ilk beş ülke arasında yer almaktadır.

Ülke yeraltı kaynakları bakımından da zengindir. Kalay, petrol, doğalgaz, kömür, boksit, manganez, altın, gümüş, nikel, bakır ve tuz madenleri ülke ekonomisi açısından büyük önem taşımaktadır.

Türkiye ile İlişkiler

Türkiye ile Endonezya arasında siyasî, ekonomik ve kültürel açıdan oldukça olumlu ve yakın ilişkiler mevcuttur. Kökeni yüzlerce yıl öncesine dayanan devletler arası ilişkilerin ve ortak inanç değerlerinin iki ülke arasında sağlam bağlar kurulmasında etkisi büyüktür.

Türklerle Endonezya bölgesi arasındaki ilk ilişkilerin 12. Yüzyılda bölgeyi ziyaret ederek İslamiyet’in yayılmasında etkili olan Müslüman Türk alimler aracılığıyla kurulduğu tahmin edilmektedir. 16. yüzyılda bölgenin en önemli devletlerinden Açe Sultanlığı’nın sömürgeci Portekiz güçlerine karşı Osmanlı Devleti’nden yardım istenmesi ile iki ülke arasındaki resmî ilişkiler kurulmuş ve o tarihten itibaren de Osmanlı Devleti’nin başta Açe olmak üzere bölgeyle olan ilişkileri iyi niyet çerçevesi içerisinde devam edegelmiştir. Bağımsızlık sonrası süreçte Türkiye ile Endonezya arasındaki resmî ilişkiler 1950 yılında tesis edilmiştir ve Cakarta Büyükelçiliği 1957 yılından bu yana faaliyet göstermektedir. Öte yandan iki ülke başta BM olmak üzere, İslam İşbirliği Teşkilatı, D-8, G-20, MIKTA ve ASEAN gibi uluslararası platformlarda birlikte bulunmaktadır.

İki ülke arasındaki ilişkiler 2000’li yıllarda daha güçlenmiş ve önemli bir ivme yakalamıştır. Özellikle 2004 yılında yaşanan tsunami felaketi sebebiyle R. Tayyip Erdoğan’ın Başbakan sıfatı ile bölgeye yaptığı ziyaret, Türk toplumunun Endonezya halkına verdiği destek ve yardımlar, sivil toplum kuruluşlarının afet sonrası süreçte aldıkları sorumluluk ve inisiyatif, iki ülke arasında çok eskiye dayanan dostluk ilişkilerinin adeta yeniden hatırlanmasını sağlamıştır. İlerleyen yıllarda 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül 2011’de, R. Tayyip Erdoğan ise Cumhurbaşkanı sıfatı ile 2015 yılında Endonezya’ya birer ziyaret daha gerçekleştirmişlerdir. Diğer taraftan bir önceki Endonezya Cumhurbaşkanı Susilo Bambang Yudhoyono 2010 yılı Haziran ayında, mevcut Endonezya Cumhurbaşkanı Joko Widodo ise 2017 yılı Temmuz ayında ülkemizi ziyaret etmiştir.

İki ülke arasındaki ticari ilişkiler de diğer alanlardaki olumlu gidişatın tesiriyle giderek daha güçlü bir seviyeye taşınmaktadır. 2000’li yılların başlarında 1 milyar doların altında olan yıllık ticaret hacmi son yıllarda 2 milyar dolar civarında seyretmektedir. 2016 yılında 1.678 milyar dolar olarak gerçekleşen dış ticaretin 1.4 milyar doları Endonezya’dan Türkiye’ye ihracat şeklinde gerçekleşmiştir. Türkiye’den Endonezya’ya ihraç edilen başlıca ürünler yaprak ve tütün, buğday unu, boratlar, petrol yağları, elektrik kontrol ve dağıtım tabloları, dokunmuş halı, pamuk, nişasta ve mermerdir. Endonezya’dan Türkiye’ye ihraç edilen başlıca ürünlerse sentetik iplik çeşitleri, tabii kauçuk ve kağıt ürünleridir.

Müslümanların Durumu

Günümüzde dünyanın en büyük Müslüman ülkesi konumundadır. 270 milyona yaklaşan nüfus içerisinde Müslümanların oranı %87 civarındadır ki bu da ülkede 250 milyon civarında Müslümanın yaşadığını ortaya koymaktadır. Öte yandan kesin verilerin bulunmadığı Hindistan’daki Müslüman nüfusa ilişkin tahminler 200 ila 300 milyon arasında değişkenlik göstermekle birlikte, Hindistan Müslümanları azınlık konumunda olduğundan, Müslümanların çoğunlukta olduğu ülkeler arasında birinci sırayı yine Endonezya almaktadır.

Miladi 1. yüzyılda Hinduizmin, ilerleyen yüzyıllarda Budizm’in etkili olduğu Endonezya toprakları, İslamiyet’in ilk yüzyıllarından itibaren, hatta kimi Endonezyalı tarihçilerin iddialarına göre henüz asrı saadet devrinde İslamiyet İle tanışmışsa da bu konudaki veri ve bulgular henüz yeterli seviyede değildir. Bu bakımdan İslamiyet’in bölgeye ilk Hicri yüzyıllarda Arap, Hint ve İranlı tüccarlar aracılığıyla ulaştığı, buna karşın 12. yüzyıldan itibaren bölgede etkin konuma gelmeye başladığı kabul edilmektedir. 15. yüzyıla gelindiğinde ise İslamiyet hem toplumsal hem de siyasi bakımdan bölgede hakim olmuştur. Özellikle 16-20. yüzyıllar arasındaki siyasi varlığıyla Açe Sultanlığı gerek bölge tarihi gerek İslam medeniyeti tarihi açısından hatırı sayılır bir devlet ve kültür birikimi ortaya koymayı başarmıştır.

15. yüzyıldan itibaren önce Portekiz, ardından Hollanda ve İngiltere tarafından işgal edilen Endonezya toprakları, ortak bir coğrafyayı paylaştığı Malezya gibi, uzun yüzyıllar boyunca Avrupalı sömürge yönetimlerinin katliam ve soykırım politikalarına maruz kalmıştır. Buna karşın Endonezya halkı sömürgeci yönetimlere karşı köklü bir devlet ve millet bilinci ile mücadele etmiş ve dini duygularını muhafaza etmeyi başarmıştır. İslamiyet’in bölgeye gelişi ve yayılışında, ilerleyen yüzyıllarda özellikle sömürge ve misyonerlik hareketleri karşısında toplumun bir arada tutulmasında önemli rol oynayan tarikat hareketleri, Endonezya’da oldukça etkindir. Bu tarikatlar arasında başlıcaları; Kadiriyye, Rifaiyye, Nakşibendiyye, Semmaniyye, Şüttariyye, Halvetiyye, Şazeliyye, Ticaniyye ve Kuşaşiyye’dir.

Endonezya Gezilebilecek Yerler:

Endonezya Mutfak Kültürü:

Endonezya yemek kültüründe Hint, Portekiz, Arap, Çin, Malezya ve İngiliz mutfaklarının izlerini görebilmekteyiz. Endonezya mutfağı genel anlamıyla pirince, ete balığa ve sebzeye dayanır. Endonezya mutfağında baharatlar çok önemlidir. Baharatlar arasında en çok öne çıkan safrandır. Et, kuzu, balık ve pirinci safranla birlikte pişirirler. Endonezya dünya mutfağına çok çeşitli baharatları tanıtmıştır. Mesela pala, cengkeh, laos Endonezya mutfağından çıkmış baharatlardır.

Pirinç, Endonezya mutfağının temel taşlarından birini oluşturur. Neredeyse her yemekte pilav bulunmaktadır. Bu pilav sadece suda kaynatılmış tuzsuz ve yağsız bir pilav türüdür. Bunun yanı sıra kızarmış pilav, muz yaprağına sarılıp dolma şeklinde servis edilen pilav, kraker şeklinde hazırlanmış pilav ve Hindistan ceviziyle tatlandırılmış pilav olmak üzere çok çeşitli pilav çeşitleri vardır.

Ateş Topu endonezyaEndonezya’dan bir Gelenek:

Endonezya‘nın Orta Cava eyaletindeki Pekalongan şehrinde yanan hindistan cevizi ile oynanan futbol Pekalongan şehri sakinleri her yıl ramazan ayında teravih namazından sonra sahur vaktine kadar ateşe verdikleri hindistan cevizi ile futbol oynama geleneklerini devam ettiriyorlar. Ateş futbolunun başlaması için havanın kararması beklenir, maç sırasında oyuncular ayakkabı, kaleciler ise eldiven kullanamıyor.

Bölgede halen sürdürülen geleneksel ateş futbolunun geçmişte Endonezyalı savaşçılar tarafından dayanıklılık kazanmak için oynandığı belirtiliyor, bu gelenek yaklaşık 50 yıldır sadece ramazan ayında eğlence olarak yapılıyor.

Türkiye Endonezya Büyük elçilik İnternet adresi

 https://kemlu.go.id/ankara/lc

Kaynak: Wikipedia ve insamer, blog.biletbayi.com ayrıca  çeşitli bültenler istifade edilmiştir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir