Gine Bissau Cumhuriyeti

Gine Bissau Cumhuriyeti

Coğrafi Konumu itibarıyla Batı Afrika’da kuzeyden Senegal, güneyden Gine ve batıdan Atlas Okyanusu ile çevrelenmiş küçük bir ülkedir. Dil Portekizce ve yerel diller konuşulur. Komşuları Gine (421 km), Senegal (341 km), Atlas Okyanusu (350 km)’dir. Gine Bissau Cumhuriyeti, Parlamenter Demokrasi yönetimi mevcuttur. 24 Eylül 1973 bağımsızlık kazanmıştır. Başkenti Bissau (500 bin)’dur. Ülkenin Yüzölçümü 36.125 km2 dir. Ülkenin Nüfusu 1.9 milyon (2018), Nüfusun Etnik Dağılımı %32 Balanteler, %22 Fûlânîler, %15 Mandyakolar, %13 Mandingolar, %7 Pepeller ve diğerleri etnik kökenlerden oluşmaktadır. İklimi Tropikal iklim görülür. Genel olarak sıcak ve nemlidir. Haziran-Kasım aylarında güneybatı rüzgarlarıyla muson tipi yağmur mevsimi, Aralık-Mayıs ayları arasında kuzeydoğu rüzgarlarıyla kurak mevsim yaşanır. Din%50 Müslüman, %5 Hristiyan, %45 Yerel inanışlar ve diğerleri inanışlardan oluşur.

Guinea-BissauKişi Başı Ortalama Milli Gelir 794 dolar (2017 IMF) Para Birimi Batı Afrika CFA frangı Başlıca Ticaret Ortakları Hindistan, Çin, Togo, Senegal, Portekiz, İngiltere İhracat Ürünleri, Hindistan cevizi, kaju fıstığı, ağaç, dondurulmuş balık, yağlı tohumlar ve meyveler İthalat Ürünleri ise, Petrol yağları, pirinç, gıda müstahzarları, çimento, demir, telefon cihazları, tıbbî ilaç, alkollü içecekler, palm yağı, tütün ve tütün mamulleridir. 

Gine-Bissau’un 1 Ocak 2005 verilerine göre en büyük ve en kalabalık şehirleri şu şekildedir: Bissau 388.028 kişi, Bafatá 22.521 kişi, Gabú 14.430 kişi, Bissorã 12.688 kişi, Bolama 10.769 kişi ve Cacheu 10.490 kişi.

Ülke Tarihi

Günümüzde ülkenin varlığını sürdürdüğü bölge 13.yy sonlarından itibaren yerleşim alanı olarak kullanılmaya başlanmış, 1537-1867 yılları arasında da Kaabu Krallığı’nın hakimiyet sürdüğü bir bölge olmuştur. Bu varlıklarını 1446 yılında günümüzdeki Gine kıyılarının üst bölgelerine gemiler ile gelen ilk Portekizli tüccarlar, bu bölgeleri yer edinmiştir. Portekiz 1879 yılına kadar Yeşil burun Adaları bölgesinden yönettiği bölgeyi, aynı yıl içerisinde bölgeyi Portekiz Ginesi adı ile kendine bağlı bir il yapmıştır. Amilcar Lopes Cabral önderliğinde 19 Eylül 1956 tarihinde kurulan PAIGC, 1963 ile 1974 yılları arasında bölgenin bağımsızlığı ile mücadele vermiştir. Ülke üzerindeki birçok noktada hakimiyeti ele geçiren PAIGC, 24 Eylül 1973 tarihinde bağımsızlığını ilan etmiş, bu ilan ise Portekiz tarafından ancak bir yıl sonra 10 Eylül 1974 tarihinde kabul edilmiştir.

Ülke 1984 yılında gerçekleşen anayasa değişikliği ile başkanlık sistemi ile yönetilmektedir. 1991 yılına kadar tek partili sistemin işlediği ülkede, bu yıldan itibaren çok partili sisteme geçiş gerçekleştirilmiştir.

Luis Cabral Kasım 1980’de gerçekleştirilen darbe ile görevden alınırken, onun yerine başa getirilen Joao Bernardo Vieira, 1999 yılına kadar ülkeyi yönetmiştir. Vieira dönemi 1999 yılında yine bir darbe ile neticelenmiş, kısa süreli yönetimlerin ardından Vieira 2005 yılında yapılan seçimleri kazanarak bir kez daha başa geçmiş, fakat 2009 yılında dönemin Genel Kurmay Başkanı General Batista Tagme Na Waie’nın suikastına karıştığını düşünen askerler tarafından öldürülmüştür. 2012 yılında bir kez daha askerî darbenin gerçekleştiği ülkede, son olarak 2014 yılında yapılan seçimleri kazanan Jose Mario Vaz halen görevine devam etmektedir.

Siyasî Yapı

Gine Bissau’nun bağımsız bir devlet olarak yarım yüzyılı bulmayan kısa tarihi, darbeler, suikastlar ve siyasî krizlerle doludur. Dolayısıyla ülkenin siyasî yapısı hayli kaotik ve problemli bir yapı arz eder. 

Ülke idarî olarak sekiz bölge ve özerk pozisyondaki başkent Bissau ile birlikte dokuz bölgeye ayrılmıştır. Sekiz idarî bölge ise Leste/Doğu (Bafata ve Gabu bölgesini içerir), Norte / Kuzey (Biombo, Cacheu ve Oio bölgelerini içerir) ve Sul / Güney (Bolama, Quinara ve Tombali bölgelerini içerir) olmak üzere üç ile ayrılmıştır.

Ekonomik Durum

Gerek yüzölçümü gerek nüfus bakımından Afrika’nın en küçük devletlerinden biri olan Gine Bissau, ekonomik açıdan da son derece yoksul bir ülkedir. Nüfusun üçte ikisi yoksulluk sınırının altında yaşarken, kişi başı millî gelir de 1.000 doların altındadır. Bu tablonun oluşmasında ülkenin siyasî istikrarı yakalayamamış olmasının payı büyüktür.

Ülkede ekonomi çok büyük oranda tarıma dayalıdır. 350 km’lik okyanus kıyısı balıkçılık açısından ciddi bir potansiyel barındırsa da, 300 bin ton olan yıllık balık üretim potansiyelinin ancak onda biri çıkartılabilmektedir. Hayvancılık ise daha ziyade iç kesimlerde ve Müslüman nüfus tarafından sürdürülmektedir.

Ülkenin dış ticaret hacmi yıllık 1 milyar doları bulmayan sınırlı bir büyüklüğe sahiptir. Başlıca ihracat ürünleri Hindistan cevizi, kaju fıstığı ve dondurulmuş balıktır. İthalatta ise petrol yağları başı çekmektedir. Senegal ve Portekiz ithalatın yarısından fazlasını karşılarken, ihracatta bu pozisyonu tek başına Hindistan almaktadır.

Ülkede mevcut bulunan boksit ve fosfat gibi yeraltı kaynaklarının, yüzlerce kilometrelik kıyı şeridinin ve %40’a varan geniş orman varlığının verimli kullanılabilmesi durumunda Gine Bissau’nun kronik yoksulluk sorununun kademeli olarak çözüme kavuşturulması mümkündür. Son yıllarda yakalanan ortalama %5’lik büyüme hızı da bu bakımdan umut vericidir.

Türkiye ile İlişkiler

Türkiye ile Gine Bissau arasındaki ilişkiler genel olarak olumlu yönde seyretmekle birlikte, ideal seviyenin gerisindedir. Halihazırda iki ülkenin de birbirlerinde büyükelçilikleri bulunmayıp, Türkiye’nin Dakar Büyükelçiliği Gine Bissau’ya akreditedir. Ayrıca Türkiye’nin Gine Bissau’nun başkenti Bissau’da, Gine Bissau’nun da Ankara ve İstanbul’da fahrî konsoloslukları bulunmaktadır.

Türkiye yoksulluk sorunu ile boğuşan Gine Bissau’ya, Türk kamu kuruluşları ve STK’lar kanalıyla kayda değer yardımlarda bulunmaktadır. Söz konusu yardımlar özellikle kalkınma üst başlığında devam etmektedir. Ayrıca Türkiye Bursları kapsamında bugüne kadar 100’den fazla öğrenci eğitim almak üzere ülkemize gelmiştir.

Müslümanların Durumu

İslamiyet’le ilk olarak 11. yüzyılda tanışan bölgede, Müslümanları tarihsel süreç içerisindeki seyri Senegal ile ortaklık arz etmektedir. Takip eden yüzyıllarda farklı devletlerin hakimiyeti altına giren bölge, 16. yüzyıldan itibaren Portekiz’in sömürge faaliyetlerine maruz kalmıştır. Bu dönemdeki yoğun misyonerlik faaliyetlerine karşın halkın büyük bir bölümü dinî kimliğini korumayı başarmıştır.

Bugün net rakamlar bilinmemekle birlikte ülke nüfusunun takriben yarısının Müslüman olduğu tahmin edilmektedir. Ülkede Afrika kıtasının önde gelen tarikat yapılanmalarından Ticaniyye ve Kadiriyye etkindir.

Ülkenin en önemli problemi olan yoksulluk Müslüman halk için de başlıca sorundur. Ülke Müslümanların eğitim, kültür, ticaret, siyaset gibi alanlardaki etkinliği son derece sınırlıdır.

Gine Bissau Ülke Mutfağı 

Ülkede balıkçılık yaygın olduğundan ve deniz ürünleri açısından son derece zengin olduğundan ülke mutfağındaki yemekler genelde deniz ürünleri ağırlıklıdır. Yemekler palmiye yağı, fıstık, sos ve çeşitli sebzelerle yapılmaktadır. Ülkede aynı zamanda pirinç bazlı yemekler de ön plandadır. Jollof pilavı, tavuk ve balık yemeklerini tercih edebilirsiniz. Manyok, tatlı patates ve mısır gözde yiyeceklerdir.

Gine Bassau Gezi

 




50% LikesVS
50% Dislikes

Bir Cevap Yazın