HAC VE UMRE

Hac Ve Umrenin Tarifi:

Hac sözlükte mutlak kasıt anlamındadır. El Halil; Hac Yücelttiğine ulaşmayı çok istemendir. der.

Şeriatte ise, belirli fiilleri yerine getirmek için Kabe’ye varmayı kastetmiştir. Belli bir zaman diliminde, belli bir fiili yerine getirmek gayesiyle belli bir yeri ziyaret etmek için azmetmek de denilebilir. Burada ziyaret, “gitmek” anlamındadır. Belli yer ise, Kabe ve Arafattır. Belli zamanda hac aylarıdır. Bu aylar, Şevval, zilkade, zilhicce ve Zilhicce’nin son 10 günüdür.

Her fiilin kendine has bir zamanı vardır. Mesela tavaf, cumhura göre, kurban bayramı, fecrinden ömrün sonuna kadar, Arafat’ta vakfe, arefe günü güneşin zevalinden kurban bayramı günü fecrin doğuşuna kadardır. Belli fiil ise hac niyeti ile belirli yerlere ihramlı olarak gelmektir. ed-Dürr’ül-Muhtar,II,189

Haccın Hangi Tarihte Farz Olduğu:

Hac sahih olan rivayete göre hicretin 9. yılının sonlarında farz kılınmıştır. Farz oluşu ile ilgili: “Orada apaçık deliller, İbrâhim’in makamı vardır. Oraya giren emniyette olur. Gitmeye gücü yetenin o evi ziyaret etmesi, Allah’ın insanlar üzerinde bir hakkıdır. Kim inkâr ederse bilmelidir ki, Allah bütün âlemlerden müstağnidir.” Ali İmran: 97 ayeti 9. yılın sonlarında, vufud (Heyetler) yılında indi. Bu cumhurun görüşüdür. Peygamber (sav) hicretin 10.yılında hac görevini yerine getirmiştir.

Umre’nin lügat anlamı ise ziyarettir mahmur bir yere gitmeyi kastetmek şeklinde açıklanmıştır bütün bir ömür boyunca yapılabildiği nden bu adı almıştır şeriatta ise tavaf ve sa’y gibi menasiki fiilleri yerine getirmek için Kabe’ye varmayı kastetmektir.

Hac Ve Umrenin İslamdaki Yeri:

Hac, İslam esaslarından beşincisidir. Allah, haccı ve umreyi imkanı olana farz kılmıştır.” “Haccı ve umreyi Allah için eksiksiz yerine getirin; engellenirseniz kolayınıza gelen bir kurban gönderin. Kurban, mahalline ulaşıncaya kadar başlarınızı tıraş etmeyin. Fakat içinizden biri hasta ise veya başından bir rahatsızlığı varsa (tıraşını olup) oruç veya sadaka yahut kurban olarak bir fidye ödesin. Güvenlikte olduğunuzda hacdan önce umre yapan kişi, gücünün elverdiği türden bir kurban kessin. Bulamayan ise hac sırasında üç gün, döndükten sonra da yedi gün yani tam on gün oruç tutmalıdır. Bu, ailesi Mescid-i Harâm civarında oturmayanlar içindir. Allah’ın buyruğuna saygılı olun ve bilin ki Allah’ın cezalandırması çok şiddetlidir.” Bakara:196

Umre, Maliki ve Hanefilere göre sünnettir. Peygamberimiz (as) dört defa umre yapmıştır. Bunların hepsi de hacc ile beraber yaptığı dışında Zilkade ayındadır.

Hac Ve Umrenin Hükmü:

Alimler, haccın ömürde bir kere farz olduğu hususunda ayet ve hadislere dayanarak ittifak etmişlerdir.” Orada apaçık deliller, İbrâhim’in makamı vardır. Oraya giren emniyette olur. Gitmeye gücü yetenin o evi ziyaret etmesi, Allah’ın insanlar üzerinde bir hakkıdır. Kim inkâr ederse bilmelidir ki, Allah bütün âlemlerden müstağnidir.” Aliimran:97

“”Haccı ve umreyi Allah için eksiksiz yerine getirin; engellenirseniz kolayınıza gelen bir kurban gönderin. Kurban, mahalline ulaşıncaya kadar başlarınızı tıraş etmeyin. Fakat içinizden biri hasta ise veya başından bir rahatsızlığı varsa (tıraşını olup) oruç veya sadaka yahut kurban olarak bir fidye ödesin. Güvenlikte olduğunuzda hacdan önce umre yapan kişi, gücünün elverdiği türden bir kurban kessin. Bulamayan ise hac sırasında üç gün, döndükten sonra da yedi gün yani tam on gün oruç tutmalıdır. Bu, ailesi Mescid-i Harâm civarında oturmayanlar içindir. Allah’ın buyruğuna saygılı olun ve bilin ki Allah’ın cezalandırması çok şiddetlidir.” Bakara:196

“İnsanlara hac ibadetini duyur; gerek yaya olarak gerekse yorgun argın develer üzerinde uzak yollardan gelerek sana ulaşsınlar. Böylece kendileri için faydalı olan şeyleri açık seçik görsünler ve Allah’ın onlara rızık olarak verdiği, belirlenen günlerde kesecekleri kurbanlık hayvanlar üzerine O’nun adını ansınlar. Artık onlardan hem kendiniz yiyin hem sıkıntı içindeki yoksulları doyurun.” Hac:27-28

Sünnetten Delil: “İslam beş esas üzerine kurulmuştur: Allah’tan başka ilah olmadığına, Muhammed’in Allah’ın resülü bulunduğuna inanmak, namazı tamı tamına kılmak, zekatı titizlikle vermek, Beyti haccetmek ve ramazanda oruç tutmak. Buhari ve Müslim Abdullah b. Ömer (ra)’den rivayet etmiştir.

Haccın bir defa mahsus farz oluşu:” Ebu Hüreyre (r.a) anlatıyor “Resulullah (a.s) bize hitap ederek şöyle buyurdu: “Ey insanlar! Allah size haccı farz kılmıştır, o hâlde haccediniz.” Biri sordu: “Her yıl mı ey Allahın Resulü?” Allah’ın Resulü sustu. Öyle ki, soruyu soran tekrarladı. Nihayet Peygamber (a.s) buyurdular: “Eğer evet deseydim, muhakkak o şekilde farz olurdu ve sizin buna asla gücünüz yetmezdi. ”

Haccın Geciktirilebilir Mi?:

Bu konuda ebu Hanife, Ebu Yusuf, Malikiler -2 görüşten en kuvvetlisine göre- Hanbeliler şöyle der.: Gerekli güç ve imkanlar var olduğunda hac, ilk yıllda farz olur. Yani güç ve imkanların var olduğu ilk dönemde, buna göre bir imkanlara sahip olan kimse birkaç yıl bu farzı ertelerse fâsık olur dolayısıyla şahitliği kabul edilmez denilmektedir?

Şafiler ve Hanefi İmam Muhammed’in e göre, Hac ertelenebilir bir farzdır. Ancak muhakkak ertelemeli anlamında alınmamalı, aksine hemen yerine getirilmeli şeklinde bir zorunluluğun bulunmadı anlamına alınmalıdır. Haccın ertelenebilir bir farz olduğu görüşü en uygun olan görüştür. Cumhurun bu konuda delil olarak getirdiği ileri sürdüğü hadislerin tamamı zayıftır.

Buna rağmen Hac yükümlülüğünü yerine getirmede acele davranmak ihtiyar bakımından yine de bir zarurettir?

Umre’nin Hükmü:

Hanefiler mezhep olarak, malikilerde iki görüşten en Racihi itibariyle şöyle diyorlar: Umre ömürde bir kere olmak üzere mürekkep sünnettir. Hazreti Cabir.(ra)’de derki: Peygamber (as) Bedevi geldi ve ey Allah’ın resulü bana umreden haber ver vacip mi o? diye sordu. Allah’ın resulü: Hayır ancak umre yapman senin için hayırlı bir iştir. cevabını verdi.Ebu Hureyre (ra) başka bir Rivayet ettiği hadis-i şerifte hac cihat Umrede nafiledir buyurmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir