İsa Yusuf Alptekin

İsa Yusuf Alptekin (d. 1901 – ö. 17 Aralık 1995) Kimdir

Uygur siyasetçisi ve Doğu Türkistan Cumhuriyeti’nin genel sekreteri. (D. 1901, Yenihisar / Kaşgar / Doğu Türkistan – Ö. 15 Aralık 1995, İstanbul). Doğu Türkistan‘da bir süre Yakup Ahund Molla Mektebinde okuduktan sonra  Öğrenimini tamamladıktan sonra çeşitli memuriyet görevlerinde bulundu. 1926 yılında tercüman olarak Çin’in Andican Konsolosluğunda görevlendirildi. Moskova, Kazakistan ve Çin arasında diplomatik faaliyetlerde bulundu.

1932 yılında Doğu Türkistan’a dönerek bir yıl sonra 1933’te Doğu Türkistan Vatandaşlar Cemiyetini kurdu, Çin Türkistan’ı Avazı adıyla bir dergi çıkardı.1936 yılında Çin Cumhuriyeti meclisi üyeliğine seçildi.

Çin işgaline karşı mücadelesini sürdüren İsa Yusuf Alptekin, 6 Mayıs 1939’da İstanbul’a geldi. Cumhurbaşkanı İnönü, Başbakan Refik Saydam ve Dışişleri Bakanı Şükrü Saracoğlu ile görüştü. Hindistan, Afganistan, Lübnan, Irak, İran gibi ülkeleri de ziyaret ederek Doğu Türkistan’ın durumunu anlattı ve ülkesinin bağımsızlığı için çareler aradı.

21 Eylül 1944 yılında Ali Han Töre idaresi altında, Çin yönetimine karşı ayaklanan Doğu Türkistan Türkleri, Çin yönetimini 7 Kasım 1944’te Çin’e bağlı ‘Şarkî Türkistan Eyaleti Hükümetini kurmaya mecbur ettiler.

29 Ekim 1947’de bu hükümetin başkanlığı Türklere verilince Mesut Sabri Baykuşu Hükümet Başkanı, İsa Yusuf Alptekin de hükümete Genel Sekreter oldu.

17 Temmuz 1947 yılında Rus ve Çin aleyhtarı politikaları yüzünden Baykuzu ve Alptekin tasfiye edildi.

Alptekin, 1949’da Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun Doğu Türkistan’da konuşlandırılması ile birlikte Pekin komünistlerin eline geçtiğinde Mehmet Emin Buğra ile yurdundan ayrılıp Keşmir eyaletine geçti.

1954 yılında Türkiye’ye yerleşen İsa Yusuf Alptekin, Doğu Türkistan Davasını anlatmak için de çabalarını sürdürdü. Kurduğu Doğu Türkistan Göçmenler Cemiyetini daha sonra vakıf haline getirdi. Uluslararası kongre ve konferanslara katılarak davasını anlatmayı sürdürdü.

Bir konuşmasında, “Gönül arzu eder ki, Türkistan meselesinin halledilmesi davasında öncülük şerefi, Türkiye’nin hakkı olsun….” diyen İsa Yusuf Alptekin, 17 Aralık 1995 gecesi öldü. 

İsa Yusuf Alptekin’in Eserleri:

Doğu Türkistan Davası (1973),

Doğu Türkistan İnsanlıktan Yardım İstiyor (1974),

Esir Doğu Türkistan İçin (1985),

Uluslararası Vatan Türkistan.

50% LikesVS
50% Dislikes

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir