İstinca Ve İstibra

İstinca’nın Anlamı:

İstinca: pislik yolundan çıkan necaseti gidermektir.  İnsan dışkısı, kan, mezi ve vedi gibi nadiren de olsa çıkan her necasetin giderilmesidir. Kısaca; Ön ve arkadan gelen pisliğin giderilmesidir. İmam-ı Merginani: “İstinca sünnettir. Zira Resûl-i Ekrem (sav) bunu titizlikle ve devamlı olarak yapmıştır” hükmünü zikretmektedir.

İstibra Nedir:

Necaset eserinin kaybolmasından emin olana kadar, çıkan pislikten kurtulmanın (temizlenmenin) ya da çıkış yerinin, sidğin akıntısının kalmamasının istenmesidir. Yürüme, öksürme ya da sol yanına uzanma veya ayakları hareket ettirme, kımıldama vb. ile olur. Muhtar

İstinca  Hükmü Ve Yapılışı:

Resûl-i Ekrem (sav)’in: “Kim taş ile istinca ederse bunu tek etsin. (Üç, beş, yedi vs.) Kim bunu yaparsa güzel yapmıştır. Kim yapmazsa ona bir şey lazım gelmez” Hadis-i Şerifini esas alan Hanefi fukahası: Taş ile istincanın şart olmadığını, aksine su ile istincanın daha efdal olduğunu beyan etmiştir.

Beş Türlü İstinca Vardır:

“Hayız, nifas ve cünüblükten temizlenirken, necaset mahallini yıkamak vacibtir. Mahrecinin (çıktığı yerin) çevresine dağılan necaset, az olsun veya çok olsun yıkamak imam-ı Muhammed (rh.a)’e göre vacibtir. Necaset mahrecinden (çıkış yerinden) ileri geçmediği zaman su ile yıkamak sünnettir.

Bevilden (Küçük abdest’ten) sonra zekerin başını veya ferci yıkamak müstehabtır. Yellendikten sonra istinca etmek ise, esas olan kavle göre bid’attır.” İstinca sol el ile yapılır. Herhangi bir özür olmadığı süre içerisinde sağ el ile istinca yapılmaz.

 İstibra’nın Hükmü Ve Yapılışı:

“Yürümek, öksürmek veya sol tarafına yatıp uyumak suretiyle istibra yapmak vaciptir” hükmü beyan buyrulmuştur. İstibra (kurulanmak) idrardan sonra gelen sızıntıyı gidermek manasınadır. Mükellef olan erkeğin, sidiğin eserinin kalmadığına kalbi kanaat getirinceye kadar istibra yapması lazımdır.

Öksürmek suretiyle de istibra yapılır. Çünkü damarlar boğazdan tenasül uzvuna kadar uzanır. Öksürmek bunları hareket ettirir ve sidik kanallarını temizler.

Kadınlar için istibra söz konusu değildir. Onlar kaza-i hâcet ettikten sonra azıcık durur, sonra taharetlenirler. Ayakta abdest bozmak mekruhtur. Zira Hz. Aişe (r.anha) validemiz: “-Size kim Peygamber (sav)’in ayakta abdest bozduğunu söylerse inanmayın!.. O ancak oturarak abdest bozardı” demiştir. Bu hadisi Tirmizi, Nesâi ve İmam Ahmed b. Hanbel, güzel bir isnadla rivayet etmişlerdir. İmam Nevevi “Müslim” şerhinde, buradaki kerahat tahrimiyye değil, kerahat-i tenzihiyyedir” demiştir.

İstibra hususunda Maliki Hanbeli ve şafiilerin kitaplarındaki ifade şöyledir; istibra 3 hafif sıyırma ve çekme ile olur sol elinin şehadet parmağını zekerin dibine, baş parmağını da üstüne koyar ve içindeki sidik çıkana kadar hafifçe çeker bunun hafifçe olması menduptur. Mahallin sidikten temizlendiği zannı galip gelene kadar böyle yapılır. Evhama da uyulmaz, Çünkü evham vesvese getirir o da dine zarar verir. Amaç sidik yolunun boşaltılmasıdır bazı durumlarda zekerin çıkış yerine pamuk veya yumuşak kağıtla yıkama yapılabilir bu hela da fazla kalmaması için yapılan bir yoldur.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir