Kalem İşi Sanatı

Kalem İşi Sanatı

Türk Kalemişi Sanatı, 8-9. Yüzyıllarında kökeni Türk Uygur sanatı olarak Orta Asya’da başlayan, daha sonra Türklerin göçleri ile Anadolu topraklarına taşınan bir sanat dalıdır. Kara Hoça ve Bezeklik duvar fresklerindeki süslemeler, Türk Sanatının motif birikiminin ana temellerini oluşturmuştur. Türklerin İslam dinine tabi olmaları ile stilize motif ve kompozisyonların İslam Sanatı ile olan birebir örtüşmesi bu tarz desen ve uygulamaların gelişmesini sağlamıştır.

Orta Asya’dan Anadolu topraklarına ve tarihsel süreç, İslamın kabulü ile gelişen klasik sanatlar içinde bulunan kalemişi sanatı, Büyük Selçuklu, Selçuklu, Beylikler Dönemi, Erken Osmanlı, Osmanlı İmparatorluğu Klasik Döne, Eklektik (Barok, Rokoko, Ampir sentezi) Dönem, Cumhuriyet sonrası ve de günümüze kadar gelen bir tarihsel bir tarz süreci yaşamıştır.

kalemişi sanatıKalemişi sanatı, Osmanlı mimarisindeki ihtişamın vazgeçilmez unsurudur. Osmanlı mimarisini oluşturan kubbe, duvar, kemer, tonoz gibi tüm unsurlar kalemişi sanatının icrasında zemin oluşturmuştur. Selçuklu Mimarisinde yer alan geometrik formdaki motifler ise Türk İslam Sanatının ihtişamına birer örnek teşkil etmektedir.

Bu mimariler geçmişten günümüze kadar sergiledikleri zengin sanat anlayışı ile hayranlık uyandırmaya devam etmektedir. Mekanların tavan, duvar, kubbe gibi yüzeylerinde çalışılan kalemişi süslemeleri sıva, ahşap, taş, bez, deri, metal gibi pek çok değişik yüzeyde uygulanmıştır. Hatta ahşap üstüne kabartma olarak uygulanıp “Edirnekari” , sıva üstüne kabartma olarak uygulanıp “malakari” adını almıştır.

kalemişi sanatı Kalem İşi Sanatının Yapılışı:

Günümüzde yarı geçirgen kağıtlara (eskiz kağıdı) kurşun kalem yardımı ile çizilen kurallı ve gelenekli desenlerin, yarı geçirgen kağıt üzerinde iğnelenerek delinmesi ve uygulanacağı yüzeye, tercihen söğüt ağaçlarından elde edilen kömür tozundan yapılan tampon ile silkelenen (silkilip) yüzeye aktarılmasından sonra çeşitli renkler ile muhtelif fırçalar yardımı ile boyanıp, yine ince fırçalar ile tahrirlenmesi ile elde edilen süsleme tarzıdır. 

Kalem İşi Sanatında İcra Edilen Teknikler

   1-) Sıva Üstü Kalem İşi: Cami ve türbeler de görülen sıva zemin sürülen kireç üzerine yapılan bitkisel kökenli toz boya ve Arap zamkı ile işlenen kalemişi 

   2-) Ahşap Üstü Kalem İşi: Ahşap üstü kalem işleri dini sivil mimari lerde müezzin mahfilinde tabanlarda ve dolap kapaklarında kullanılan bir tarzdır 

   3-) Taş-Mermer Üstü Kalem İşi: Taş mermer üstü kalem işleri tutkallı toz ve yağlı boya malzemesi kullanılarak yapılan tekniktir 

   4-) Deri-Bez Üstü Kalem İşi: Deri bez üstüne yapılan kalem işleri vardır ahşap tabla üzeri deri ve bez gerilerek yapıştırılıp uygulanan bir tekniktir 

   5-) Malakari Sıva Üstü Tavan Kalem İşi: Malakari kalem işleri Osmanlı mimarisinde kubbe tavan ve duvarlara yapılan alçı kabartma ve boya ile yapılan süsleme tarzıdır. Müzeyyen malakari bu teknikle motiflerin iç künyeleri oyularak desenle detaylar verilir. Hendese malakari geometrik formatlarından oluşan tarzdır. Rölyef malakari mermer oyma işçiliğinin de olduğu gibi detaylar belirlenerek zeminle de senin yanlarından kaynaşması sağlanarak kesilme işlemi yapınız ve sonra fırça ile renkli şekilde boyanmasıdır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir