Kırgız Cumhuriyeti 

Kırgız Cumhuriyeti 

Orta Asya’da yer alan bir türk ülkedir. Kırgızistan, (Azerbaycan, Kazakistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Özbekistan, Türkiye, ve Türkmenistan ile birlikte) günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olup Türk Keneşi ve TÜRKSOY’un üyesidir. Denize kıyısı olmayan ülkenin komşuları kuzeyde Kazakistan; batıda Özbekistan, güneybatıda Tacikistan ve güneydoğuda Çin’dir. 

Tanrı Dağları ülkenin %65’ini kaplar ve ülke bu yüzden “Orta Asya’nın İsviçre’si” olarak adlandırılır. Kuzeybatı Tanrı Dağları üzerinde bulunan ve ülkenin en büyük gölü olan Issık Göl, Titikaka’dan sonra dünyanın en büyük dağ gölüdür. Kırgızistan 7 bölgeye (Batken, Jalal-Abad, Issyk-Kul, Naryn, Osh, Talas ve Chui), 40 ilçe ve 22 şehre ayrılmıştır. Ana şehirler Bişkek ve Oş’tur.

Ülke profili: Kırgızistan | Al Jazeera Turk - Ortadoğu, Kafkasya,  Balkanlar, Türkiye ve çevresindeki bölgeden son dakika haberleri ve  analizlerKırgızistan nüfus Ve Toplum Yapısı

2005 Dünya Almanağı verilerine göre Kırgızistan nüfusu 5,210,450’dur. Bu nüfusun %34.4’ü 0-15 yaş, %6.2’si ise 65 yaş ve üzeridir. Kırgızistan’da halkın %63.9’u şehirlerde geri kalanı ise kırsal kesimde yaşar. Ülkede kilometrekare başına 29 insan düşer. Kırgızistan’ın 2014 yılındaki nüfusu 5.776.570 milyona ulaşmıştır.

2014 yılı sayımında ülkedeki etnik grupların dağılımı şöyledir; Kırgızlar %72.6, Özbekler %14.4, Ruslar %6.4, Dunganlar %1.1, Uygurlar %0.9, Tacikler %0.8, Türkler %0.7.

Dil olarak Kırgızca Eylül 1991’den beri ülkenin resmî dilidir. Bunun yanında Rusça da bu ülkede resmî konuma sahiptir. Kırgızca Türk dillerinin Kıpçak koluna mensup bir dil olarak kabul edilir. 20. yüzyıla kadar Arap alfabesi kullanılarak yazılan Kırgızca 1928’de Latin alfabesini, 1948’de ise Kiril alfabesini kullanmaya başlamıştır.

Ülkede Kırgızistan halkı Sovyetler Birliği dönemleri diğer birlik üyeleri gibi devlet ateizmi içinde yaşamıştır. Bugün Kırgızistan’da baskın din İslam’dır. Müslüman oranı %76’dir. Ülkede %18 Hristiyan, %2 Budist, %4 ateist bulunur.

Ülke Tarihi

Yenisey Irmağı boyunda medenî bir hayat süren Kırgızlar M.S. 1. yüzyılda Hun Devleti tabiiyeti altına girdiler. Hunların dağılması üzerine, Kırgızlar, Hakas Devletini kurdular. Dördüncü yüzyılda kurulan Hakas Devleti, Baykal Gölünden Tibet’e kadar olan kısma hâkim oldu. 6. yüzyılda kurulan Göktürk Devleti ile mücadele eden Hakaslar, 840’ta Uygur Devleti’ni yıktılar.

10.yüzyılda (960 yılında 200 bin Müslüman aile vardı.) Karahanlıların tesiriyle İslâm dinîni kabul eden Kırgızlar, 13. yüzyılda Moğolların hâkimiyetini tanıdılar. On yedinci yüzyılda Rus istilâsına karşı diğer Türk boylarıyla hareket ettiler. Kırgızların harp kabiliyetleri yüksekti. On dokuzuncu asırda Kırgız toprakları bütünüyle Rus hâkimiyetine girdi. 1924 senesine kadar Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlıyken, 1925’te Kara Kırgız Özerk Oblastı adını aldı. Bir süre sonra Kara kelimesi kaldırıldı. 1936’da Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti hâline getirildi ve Sovyetler Birliği’ni meydana getiren 15 İttifak Cumhuriyetinden biri hâline geldi. Eski Sovyetler Birliği’nin 1991’de dağılması üzerine, Kırgızistan bağımsızlığını ilân etti. Bağımsız Devletler Topluluğuna üye oldu.

Ekonomik Durum

Ülke ekonomisi tarım, hayvancılık ve madenciliğe dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri buğday, pamuk, şeker pancarı, mısır, tütün, sebze ve meyvedir. Dağlık bölgelerde yarış atları yetiştirilir, tavşan beslenir, arıcılık yapılır. En çok küçükbaş hayvan beslenir. Kırgızistan’da 1970’li yıllarda çeşitli madenler çıkarılmaya başlanınca maden sektörü büyük hızla gelişmiştir. Makine, otomotiv, gıda, çimento, cam ve konserve fabrikaları başlıca sanayi kuruluşlarıdır. Akarsu üzerlerinde kurulan hidroelektrik santralleri ekonomiye önemli ölçüde katkıda bulunur. Ülkede 600 civarında sanayi kuruluşu vardır. Ülkede son yıllarda doğal güzelliklerin etkisi ile turizm faaliyetleri de hızlanmakta ve bu da ülke ekonomisine büyük katkı sağlamaktadır. Kırgızistan belki de Türk Dünyasındaki en fakir ve istikrarsız ülke konumundadır. 

Siyaset

Kırgızistan Cumhuriyeti anayasasına göre parlamenter demokrasi ile yönetilen laik ve üniter bir devlettir. Yürütme yetkisi hükûmet tarafından uygulanır. Yasama yetkisi ise hükûmet ve meclise aittir. 1991’den beri cumhurbaşkanı değişen ve çok partili sisteme geçerek, Jogorku Keneş’te (meclis) muhalefetin temsil edildiği tek bölge ülkesidir.

Kırgızistan, bağımsızlığını kazanması ve serbest piyasa ekonomisine geçişle birlikte ciddi ekonomik sorunlar yaşadı. Artan işsizlik ve enflasyon gibi sorunlar yoksulluk ve açlığın ortaya çıkmasına sebep oldu.

Kırgızistan Yemekleri

Kırgızistan Görüntüleri

Kırgızistan Büyük Elçilik 

https://mfa.gov.kg/tr/dm/Embassy-of-the-Kyrgyz-Republic-to-the-Republic-of-Turkey

50% LikesVS
50% Dislikes

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir