RÜKÛ

 Bismillahirrahmanirrahim

Rüku ne Demektir:

Rüku lügatte, mutlak eğilmek demektir. Şeriatta ise kişinin baş ve sırtı ile elleri ayaklarına ulaşacak şekilde eğilmesidir. Rükunun en azı iki kişinin ellerini dizlerine kavuşacak şekilde eğilmesidir. En mükemmeli de kişinin sırtı ile boynunu dümdüz yapmasıdır.

Rükuda kişi baldırlarını ve uyluklarına dik tutar, başı ile kuyruk sokumunun düzgün ve aynı seviyede olmasına dikkat eder. Namaz kılan kişiye, rükuda elleriyle dizlerini tutması ve kıble yönünde ellerinin parmaklarını açık tutması yeterlidir. Kişi rükuda başını ne yükseltir ne de alçaltır. Erkekler dirseklerini böğürlerinden ayırır, kadınlar ise bu uzuvlarını birbirine bitiştirirler. Sırtı kambur olan kişi eğer gücü yeterse normal rüku ya göre, biraz daha alçalır.

Rükunun farz olduğunun delili: ”Ey iman edenler! rüku edin.” Hac 77 ayeti ile Peygamber (as)’in buyurduğu: ”…sonra mutmain olacak şekilde rükuya var.”  ifadesidir.

Ellerin dizler üzerine konulmasının dayandığı delil ise Ebu Humeyd’in: Hz. Peygamber (as)’in namaz kılma şeklini anlatırken zikretmiş bulunduğu şu hadisi şeriftir: “Hz. Peygamber (as)’in rüku yaparken ellerini dizleri üzerine yerleştirdiğini gördüm. Sonra sırtını düzgün yapardı.”

Parmakların aralarının ayrılmasının meşru oluşunun dayandığı delil, Ebu Mesud b. Ukbe bin. b. Amir’in rivayet ettiği haberdir:”Hz. Peygamber rükuya vardı, İki elini birbirinden uzaklaştırdı ve ellerini dizlerinin üzerine koyup parmaklarının arasını ayırdı. Ve Hz. Peygamber (as)’in bu şekilde namaz kıldığını gördüm, dedi.” Ahmed, Ebu Davud, Nesai.

Rükuda başın ne kaldırılacağı, ne de alçaltılacağının dayandığı delil Hz, Aişe (ra)’nın şu sözüdür:” Resulullah (as) rükuya gittiği zaman başını yukarıya doğru kaldırmaz aşağı doğru da eğilmezdi. İkisinin arasında bir vaziyette tutardı.” Buhari Müslim

Rükuda Mutmain Olmak:

Rükuda mutmain olmanın en az sınırı, rüku ve secdedeki tesbihler miktarınca azalarının rükuda iken istikrar bulmasıdır. Bunu yapmak Hanefilere göre vaciptir. Çünkü Allahu Teala: “Rüku ve secde edin.” Hac:77 buyuruyor. Cumhura göre rükuda mutmain olmak farzdır. Buna göre namazı kötü bir şekilde kılan bedevi ile ilgili hadiste açıklanan şu ifadedir:”Sonra mutmain oluncaya kadar rükuya var.” Ebu Katade’nin rivayet ettiğine göre ise: Hazreti Peygamber şöyle buyurmuştur:”Hırsızların en kötüsü namazından çalandır. Kendisine kişi namazından nasıl çalar? diye sorulduğunda şöyle buyurdu: “Rüku ve Secdesini ve huşusunu tam yapmaz.

İmam Ebu Hanife ile İmam Muhammed şöyle demişlerdir: Bu hadisler ahad haberler olup Kur’an nasları üzerinde bunlarla bir farz ilave edilmez. Bu nas da “rüku ve secde edin” ayetidir. Eğer ilave edilirse Mütevatirin ahad bir haber ile nest edilmesi lazım gelir. Çünkü Nas üzerine ilave bulunmak onlara göre nesihtir. Ebu Yusuf’a göre ise rükuda mutmain olmak farzdır.

Rükudan Kalkmak Ve Tam Doğrulmak:

Ebu Hanife ile İmam Muhammed’e göre rükudan kalkmak ve doğrulmak iki secde arasında oturmak gibi vacip olup rükün değildir. Çünkü rükudan kalkmak tadili erkanın gereklerindendir. Allah Teala da:” Rüku ve secde edin” buyuruyor. Yalnızca eğilmek suretiyle rüku hasıl olur.

Hz. Peygamber (as) rükudan sonra doğrulmak amelini devamlı yapmıştır. Hz. Peygamber bunu emretmiştir: ” Sonra kalk ayakta dur.” bu emir ayakta durup doğrulmanın vacip olduğuna delalet ediyor. Ahad bir haber ile sabittir. Eğer bilerek terk ederse tahrimen mekruh olur. Bu kimsenin namazı vakit içerisinde yeniden kılması gerekir.

Bir kimse eğer secde eder de doğrulmazsa namazı sahip olmayıp batıl olur. Çünkü bu kişi namazın rükünlerinden birini terk etmiştir.

Kaynak: İslam Fıkıh ansiklopedisi, Vehbe Zuhayli

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir